25 Jaar NKV, Van de eerste NK tot de Olympische spelen
De wind trekt aan over het strand van Wijk aan Zee, najaar 1999. Een handvol kiters tuigt materiaal op dat nauwelijks lijkt op de strakke foils en hightech kites van nu. De lucht vult zich met kleurige vliegers, sommige voorzien van het logo van pioniersmerk Wipika. Het eerste on-officiële Nederlands Kampioenschap kitesurfen staat op het punt van beginnen. Niemand weet dan nog dat dit het startschot is van het wedstrijdkiten in Nederland wat uiteindelijk zal leiden tot kitesurfen als Olympische sport.
In de vorige Access zagen we hoe de Nederlandse Kitesurf Vereniging in 2000 werd opgericht als reddingsboei voor een sport die nog geen officiële status had. Maar vanaf het allereerste begin was er niet alleen de wens om de sport veilig en toegankelijk te maken – er leefde ook de ambitie om wedstrijden te organiseren en kitesurfen naar een hoger niveau te tillen. In dit tweede deel van onze vierdelige serie over 25 jaar NKV, blikken we terug op het competitieve kitesurfen en de rol van de NKV: van de eerste onofficiële battles tot aan Olympisch goud.
De allereerste kampioenschappen
‘Museumstukken.’ Zo noemt Fokke Huis‑ man, een van de pioniers van het Nederlandse wedstrijdcircuit, het materiaal waarmee de eerste competitieve kiters de golven trotseerden. ‘De Wipika Airblast en de Naish Sky Pirate, het waren eigen‑ lijk gevaartes die je meer op de grond hielden, dan dat ze je lieten vliegen. Maar we konden er toen al verrassend veel mee.’
Het jaar 2000 markeerde niet alleen de geboorte van de NKV, maar ook het eerste officiële Open Nederlands Kampioen‑ schap Kitesurfen in Zandvoort. O’Neill sponsorde het evenement en wist niemand minder dan Robby Naish naar onze Noord‑ zeekust te lokken. ‘Naish gaf niet alleen een demonstratie, hij deed ook mee aan de competitie,’ vertelt Vincent Velema, destijds coördinator surfsporten bij het Watersportverbond. ‘Alleen, hij won niet. En dat leek niet in goede aarde te vallen.’ Velema lacht bij de herinnering. ‘De jury kreeg een tirade te verduren, maar Robby Naish moest zich schikken naar Neder‑ landse regels en beoordeling.’
Dit voorval laat zien hoe serieus de wedstrijdsport toen al werd genomen. Ondanks de relatieve onbekendheid van kitesurfen wisten sponsors het evenement te vinden en ook de pers was van de partij. De toon was gezet voor het competitieve kitesurfen in ons land.
De NVWK
De adrenaline van de sport op het strand en het droge papierwerk van verenigingsstatuten en wedstrijdreglementen waren een groot contrast. Toch waren beide nodig om het wedstrijd kitesurfen te laten groeien. Fokke Huisman, eerst als bevlogen vrijwilliger en later als jurylid en hoofdjury betrok‑ ken bij het NK‑kitesurfen, zag de wedstrijd‑ sport zich ontwikkelen in de jaren na 2000. Vooral in de freestyle discipline ging die ontwikkeling in sneltreinvaart. Buiten onze landsgrenzen ontstonden nieuwe wedstrijd‑ formats en professionele circuits. Maar toen kwam er een onverwachte wen‑ ding in het verhaal. ‘Het Watersportverbond kwam in 2007 met een nieuwe eis,’ vertelt Huisman terwijl hij door oude notities bla‑ dert. ‘Ze zeiden: “Jullie NKV bedient zowel recreanten als wedstrijd kiters en dat is niet hoe het hoort.’’
De boodschap was duidelijk: er moest een aparte vereniging voor wedstrijd kiters komen om de Olympische ambities ‑ die er toen al waren, waar te maken. Fokke zucht bij de herinnering: ‘weer naar een notaris, een bankrekening openen, een bestuur vormen… Maar voor de sport en de Olympische droom deden we het graag.’ En zo werd de Nederlandse Vereniging Voor Wedstrijdkitesurfers (NVWK) geboren. Met Christiaan Brouwer als wedstrijdcoördinator groei‑ de de kleine vereniging (die netjes haar afdracht deed aan het Watersportverbond). De NKV, toen nog met minder dan 3.000 leden, bleef ondersteunen en betaalde zelfs de oprichtingskosten van de NVWK. ‘Op het hoogtepunt had de NVWK misschien 50 le‑ den,’ vertelt Fokke. ‘Maar wat we misten in kwantiteit, maakten we goed in toewijding. Die 50 mensen waren bezeten, in de beste zin van het woord.’
Professionalisering en veiligheid
De NVWK had een missie: formele erkenning en veiligheid in competitieverband. ‘Dat betekende dat we moesten voldoen aan alle wedstrijdregels voor watersport evenementen in Nederland,’ legt Fokke uit. ‘Een enorme professionaliseringsslag die nodig was, maar waarbij ontzettend veel kwam kijken.’
Van goedgekeurde wedstrijdbepalingen tot het aanpassen van zeilwedstrijd‑formats naar kitesurf‑specifieke regelgeving: dit was pionieren. ‘We keken naar zeilreglementering en dachten: dit komt niet eens in de buurt van wat wij nodig hebben.’
Ondanks de uitdagingen boekte de NVWK belangrijke vooruitgang, vooral op het gebied van wedstrijdveiligheid en verzekeringen. ‘We ontwikkelden draaiboeken: wat te doen in noodgevallen? Wie is waarvoor verantwoordelijk? Hoe onderscheidt zich hoofdjury en van de wedstrijdleiding?’ Fok‑ ke en Christiaan Brouwer ontwikkelden ook een uitgebreid ‘programma van eisen’ voor wedstrijdorganisatoren. ‘Van locatie, boten en jetski’s tot vlaggen, laptops en printers die ook werken als er zand en zout in de buurt is. We hadden echt aan alles gedacht. Inclusief paperclips.’
De sprongregel
De meest omstreden regel die de NVWK introduceerde ging over het springen in ondiep water. ‘Daar sta ik nog steeds achter,’ zegt Fokke stellig. ‘Zeker bij laag water! Want als je zo dicht mogelijk bij de jury‑ toren gaat springen om indruk te maken, belanden mensen gewoon op het strand. Daarom hadden we de regel dat dat niet mocht. Dat was echt een ding, maar we stonden er volledig achter.’
Vincent Velema, tot 2007 werkzaam bij het Watersportverbond, was één van de organisatoren van het Kite Board Open (KBO) in 2005. Wanneer ik hem vraag naar zijn ervaringen, verschijnt er een glimlach: ‘Het was een bijzondere tijd. De sfeer was… anders.’ Maar was de gemeenschap echt zo verschillend van nu? Vincent schudt zijn hoofd en toont een schermafbeelding van het legendarische Hanglos‑forum uit 2007. Het topic gaat over een artikel uit de Telegraaf met de sensationele kop: ‘Verplicht diploma voor kitesurfers.’
‘De media maakte er destijds een veel groter ding van dan het was,’ legt Vincent uit terwijl hij door de verhitte reacties scrollt. ‘We wilden geen verplichte diploma.
We wilden vooral benadrukken dat begin‑ ners een les zouden moeten volgen. En we probeerden de positieve elementen van de sport te benadrukken. Kevin Langeree had net als Nederlander de PKRA op Fuerteventura gewonnen.’ Het artikel leidde tot felle discussies. Sommige kitesurfers vergeleken hun sport met paardrijden (4% ziekenhuis‑ opnames) en voetbal (46.000 spoedbezoeken per jaar). Kiten bleek met zijn geschatte 0,5% ziekenhuisbezoeken relatief veilig. ‘We hadden het gevoel dat we constant moesten benadrukken dat de sport veilig was, mits je de juiste voorzorgsmaatregelen nam,’ zegt Vincent.
Je hebt breedte nodig voor hoogte
De kitesurfcompetities in Nederland eind jaren 2000 trokken veel aandacht, ondanks – of misschien dankzij – de controverse. Het NK‑freestyle jeugd werd een kweekvijver voor talent, en het Kite Board Open (KBO) verkreeg al snel een bijzondere status. ‘Het KBO was niet zomaar een wedstrijd,’ vertelt Fokke. ‘Het was een happening. Stands van alle grote merken, feesten met DJ’s, goede sponsoren.’ Hij lacht: ‘En ty‑ pisch genoeg hadden we altijd zonnig weer met eigenlijk nooit echt wind.’
In die periode keek de internationale kitesurfwereld met interesse naar Nederland. In een e‑mail van mei 2009 vinden we discussies terug tussen de International Kiteboarding Association (IKA), de Professional Kiteboard Riders Association (PKRA) en de NVWK. De boodschap: als we verder willen komen en een plek op de Spelen willen, dan moeten we onze professionaliteit verhogen. Maar hoe gaat dat lukken met een vereniging van zo’n 50 kiters?
Uiteindelijk bleek daarbij het onderhouden van twee aparte verenigingen – de NKV voor recreanten en de NVWK voor wedstrijdkiters, praktisch onhoudbaar. ‘We werkten met vrijwilligers en beperkte middelen,’ legt Fokke uit. ‘Het was dubbelop. Dezelfde mensen deden vaak werk voor beide verenigingen.’ Na uitgebreide gesprekken besloten beide besturen dat een fusie de beste weg voorwaarts was. De NVWK ging weer op in de NKV, maar met behoud van een aparte wed‑ strijdcommissie die zich volledig zou richten op competitie en talentontwikkeling. ‘Die fusie was goed voor de sport,’ benadrukt Vincent. ‘Het was het moment waarop we erkenden dat recreatie en topsport twee kanten van dezelfde medaille zijn. Je hebt breedte nodig voor hoogte.’
Van Zandvoort naar Parijs
De weg naar de Olympische Spelen bleek langer en complexer dan aanvankelijk gedacht. Na de fusie werd het wedstrijd kitesurfen geïntegreerd in de bredere visie van de NKV, met focus op talentontwikkeling en internationale aansluiting. Wereldwijd was er een beweging om kitesurfen op de Olympische agenda te krijgen. Maar met welke discipline? Freestyle? Racing? Course racing? Formula kite? Na jaren van internationaal overleg viel de keuze uiteindelijk op Formula kite: een beslissing die grote gevolgen had voor de Nederlandse talentontwikkeling. De NKV moest een deel van haar focus verleggen. Van freestyle, waar we traditioneel sterk in wa‑ ren, naar een racediscipline met specifieke materiaal‑ en trainingseisen.
De bekroning van een lange kitesurfwed‑ strijd‑ontwikkeling kwam in 2024, toen kitesurfen zijn Olympisch debuut maakte op de Spelen van Parijs. Het was een emotioneel moment voor iedereen die betrokken was geweest bij de ontwikkeling van de sport. Van die eerste officiële wedstrijd in Zand‑ voort, met materiaal dat nu in een museum zou staan, tot aan de hightech foils en zelfs speciale wetsuits in Marseille: wedstrijd‑ki‑ tesurfen heeft een flinke ontwikkeling doorgemaakt.
Wedstrijd-kitesurfen anno 2027?
Het verhaal van het Nederlandse wed‑ strijd‑kitesurfen gaat over vastberadenheid, visie en doorzettingsvermogen. Van een handjevol enthousiastelingen met basic ma‑ teriaal tot aan gestructureerde competities met internationale erkenning en professionele atleten. En onze mooie sport blijft evolueren. Nieuwe disciplines dienen zich aan, materiaal ontwikkelt zich razendsnel. En daarmee kan de NKV ook niet stilstaan. Ook andere nieuwe uitdagingen staan voor de deur: hoe balanceer je topsport met toegankelijkheid? Hoe ga je om met klimaatverandering die windseizoenen beïnvloedt? Wat doen we met de toenemende drukte op de spots? Maar die vragen zijn volgens Vincent ei‑ genlijk niet veel anders dan 25 jaar geleden. “Alleen de context is veranderd, maar de essentie blijft: we zijn mensen die willen spelen met wind en water en dat doen we het liefst samen.’
Op een strand in Scheveningen tuigt een 15‑jarige haar materiaal op. Het setje om mee te foilracen. Ze droomt van Los Angeles 2028. Een paar meter verderop staat een oudere man met een traditionele twintip. Hij heeft de allereerste wedstrijden meegemaakt. Hun blikken kruisen, ze knikken naar elkaar. Verschillende generaties, één passie. De wind trekt nog wat verder aan, bet zoals 25 jaar geleden Zandvoort.
Word ook lid van de NKV! Ga naar NKV/lidworden.com
Wil je op de hoogte blijven van de laatste nieuwtjes? Volg ons dan op Instagram en Facebook! Vergeet ook niet de nieuwste editie van Access Kiteboard Magazine 2025 te bestellen. Benieuwd naar boeiende en interessante blogberichten over kitesurfen? Klik hier! Wilt u ook graag abonnee worden van onze Access Kiteboard magazine? Klik dan hier.
