Meten is weten!

Hoe accurate winddata kitesurfen beter en veiliger maakt

Zondagochtend, half elf. Je checkt Windy, checkt Windguru, vergelijkt de voorspelling met de actuele wind gemeten op een plek in de buurt: ’22 knopen’ zegt de een; ’16 knopen’ meldt de ander. Ook de voorspelling loopt uiteen. Je twijfelt. Ga je die anderhalf uur rijden naar Strand Horst, of blijf je thuis met een koffie en het gevoel dat je misschien een topsessie mist?

Tekst & beeld: Eva Krul / NKV

Het is een herkenbaar scenario voor elke kitesurfer in Nederland. Die twijfel; de gok. En het komt vaker voor dan je denkt, want op de meeste drukbezochte kitespots ontbreekt een accurate, lokale windmeting. Wat je ziet op je scherm thuis, kan kilometers verderop zijn gemeten. Dus de wind op jouw spot, kan heel anders zijn.

Voor de Nederlandse Kitesurfvereniging was het ook een bekend probleem, en vooral een veiligheidskwestie die om een oplossing vroeg. Verkeerde inschatting van windkracht en -richting kan leiden tot gevaarlijke situaties. Te grote kite bij te veel wind, en je verliest de controle. Te kleine kite bij minder wind, en je belandt een flink stuk downwind. Of de richting blijkt anders, waardoor een spot niet geschikt is en je in de problemen raakt.

Wat begon als frustratie – ‘weer voor niets gereden’ of ‘de kleine kite thuis gelaten terwijl die wel nodig bleek’ – blijkt eigenlijk ook een veiligheidsprobleem te zijn.

De meter die het verschil maakt

Twee jaar geleden startte het NKV-windmeterproject. Toenmalig regiocoördinator Hans van der Hulst nam het initiatief, maar het was Henning met ondersteuning van Remco en Emélie die het project echt van de grond kregen. Als kitesurfer, vrijwilliger én technisch brein combineerde Henning wat nodig was: hij begreep het probleem vanuit ervaring, had de technische kennis, en de drive om het project op te pakken.

In de conceptfase werd onderzocht welke oplossing het meest geschikt zou zijn. Van hardware tot netwerk, van zelfbouw tot professionele systemen. Uiteindelijk werd gekozen voor het Sigfox-netwerk vanwege de goede bereikbaarheid, en voor professionele windmeters van fabrikant Berani uit Slowakije. Duurzaamheid was daarbij een belangrijk criterium. Het doel was simpel: op locaties waar veel kitesurfers komen, moet er worden gezorgd voor betrouwbare, actuele winddata zodat iedereen die wil kiten, veilig de juiste keuzes kan maken. Welke kite pak je? Kun je überhaupt veilig het water op? Die vragen worden een stuk makkelijker

EÉN VERKEERDE INSCHATTING KAN JE SESSIE VERPESTEN

te beantwoorden met accurate, lokale windmetingen. Een windmeter kost tussen de 700 en 800 euro. De mast erbij: nog eens 600 euro. Samen goed voor een investering van ongeveer 1.400 euro per locatie. Daar komt plaatsing bij, onderhoud, en afstemming met lokale partijen. Want je kunt niet zomaar ergens een mast van meters hoog neerzetten zonder toestemming van havenbeheerders, gemeentes, of andere eigenaren. Henning werkte samen met Roderick van Soarcast om de meetdata beschikbaar te maken op zowel Soarcast als de NKV-website. Inmiddels staan er tien NKV-windmeters actief in Nederland op plekken als Mirns, Lelystad en Kornwerderzand. En sinds kort staat er ook éen op Strand Horst. De data wordt elke tien minuten ververst en is direct te zien op de NKV-spotkaart bij de desbetreffende spot. Onafhankelijk van andere systemen, zodat de meting zuiver blijft.

Volgend jaar komen er vier windmeters bij. Een tipje van de sluier? Mede dankzij de actieve community op de spot Egmond aan Zee is er daar al een aangekondigd. De overige locaties blijven voorlopig een verrassing.

Voor kiters, door kiters

Wat het windmeterproject bijzonder maakt, is dat het draait op vrijwilligers. Henning programmeerde, ontwikkelde, en houdt samen met andere vrijwilligers de windmeters in de gaten. Hij zorgt ook voor de opname van nieuwe stations en initieert samenwerkingen. Zo heeft de KNVvL (Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Luchtvaart) interesse getoond en is Henning met deze partij in gesprek. 
Spotbeheerder Ferdi hielp met plaatsing, en Remco ondersteunde waar nodig.

Sinds maart dit jaar is Bart Engelen regiocoördinator bij de NKV en ook betrokken bij het windmeterproject. Hij herinnert zich zijn eerste gesprekken erover nog goed: voor hem was het windmeterproject een van de meest spannende onderwerpen toen hij bij de NKV kwam werken. Want hoewel de techniek niet overdreven complex is, komt er wel veel bij kijken.

De spotbeheerders blijken sleutelfiguren te zijn. Zij kennen hun lokale situatie, weten welke partijen er spelen, en nemen het eigenaarschap voor onderhoud en nazorg. Bart benadrukt dat het project alleen werkt als spotbeheerders zich ervoor inzetten. Maar wat als een spotbeheerder geen tijd heeft? Dan wordt de community gevraagd. Bij Strand Horst ging de NKV via haar nieuwsbrief op zoek naar iemand die het project lokaal kon trekken. Het leverde direct een vrijwilliger op.

Die pragmatische aanpak kenmerkt het project. Er zijn weleens meters tijdelijk op plekken gezet zonder alle vergunningen rond te hebben. In Friesland gebeurde dat, en ook op een paal van Rijkswaterstaat bij Medemblik stond een meter die er later weer af moest. Bart is er eerlijk over. ‘Het is niet altijd mogelijk om meteen alles netjes geregeld te hebben. Soms moet je beginnen om te laten zien dat het werkt. Maar uiteindelijk moet het allemaal kloppen, want je wilt geen onmin creëren met lokale partijen.’

Samenwerking blijkt sowieso cruciaal. Niet alleen met gemeentes en havenbeheerders, maar ook met initiatieven zoals Soarcast, waar Roderick de windmeterdata beschikbaar maakt naast de NKV-spotkaart. Zo bereiken de metingen een breed publiek van watersporters.

De toekomst

De impact van de windmeters laat zich direct zien. Op de NKV-website zijn de spots van de spotkaart met actuele winddata veruit het meest bezocht. Kitesurfers checken voor vertrek, maar ook bij aankomst. Bart merkt dat de statistieken omhoog springen. Het bewijs dat de behoefte er is. De meters zijn niet onfeilbaar. Ze hebben elke twee tot drie jaar revisie nodig. En de plaatsing aan de kust is complex, want om een zuivere meting te krijgen moet een mast vaak wel twintig meter hoog zijn om boven de duinen uit te komen. Maar ook die uitdagingen worden aangepakt. Stap voor stap, locatie voor locatie.

Twintig NKV-leden maken één windmeter mogelijk. Een simpele rekensom die laat zien hoe het werkt. Het is geen crowdfunding in de klassieke zin. De NKV kiest de locaties op basis van veiligheid en drukte, niet op basis van wie het meeste geld ophaalt. Maar de bijdrage van leden maakt het mogelijk om te investeren.

Voordat een windmeter wordt geplaatst, start de NKV vaak een kleine campagne. Via de nieuwsbrief en lokale appgroepen wordt de locatie aangekondigd. Het doel: bewustwording en betrokkenheid. Bij Horst leverde het vijftien nieuwe leden op. Niet slecht voor een eerste kleine campagne op een gemiddelde spot. Op grotere plekken als Egmond wordt ingezet op meer leden.

 Het windmeterproject past bij wat de NKV al 25 jaar doet: zorgen dat kitesurfers veilig en geïnformeerd het water op kunnen. Van het legaliseren van spots tot het optimaliseren ervan. En die zondagochtend? Die twijfel of je moet gaan? Met een windmeter op jouw home-spot check je de actuele winddata, zie je dat het inderdaad 20 knopen is, en vertrek je met vertrouwen met de juiste kites in de achterbak. Anderhalf uur later sta je op het water. Een sessie die je anders had gemist.

Wil je bijdragen aan accurate winddata op meer kitespots in Nederland? Lid worden van de NKV betekent niet alleen verzekerd zijn en toegang tot ledenvoordelen, maar ook bijdragen aan projecten die kitesurfen veiliger en toegankelijker maken. Twintig leden maken één windmeter mogelijk. Join de community via kitesurfvereniging.nl/lid-worden

Wil je op de hoogte blijven van de laatste nieuwtjes? Volg ons dan op Instagram en Facebook! Vergeet ook niet de nieuwste editie van Access Kiteboard Magazine 2025 te bestellen. Benieuwd naar boeiende en interessante blogberichten over kitesurfen? Klik hier! Wilt u ook graag abonnee worden van onze Access Kiteboard magazine? Klik dan hier.