Breed breder breedst – Waarom gravel banden steeds breder worden

Nog geeneens zo heel lang geleden werd je gek aangekeken als je met 40 millimeter banden in je fiets reed, want zo breed heb je in Nederland toch helemaal niet nodig? Vaak was dat nog iets van een cyclocrosser, of een eerste generatie gravelbike. De evolutie binnen het gravelbiken gaat zo snel dat je nu ook gek aangekeken wordt als je met 40 millimeter rijdt, maar dan juist omdat het te smal is. Waar komt de brede banden trend vandaan, en waarom zou je er wel of niet in mee gaan?

Om dit verder te onderzoeken hebben we een vragenlijstje meegenomen naar onze vrienden bij Schwalbe, om samen een goed antwoord te kunnen geven hierop. De eerste vraag zullen veel mensen ongetwijfeld herkennen, want wij zien het op de socials en in wedstrijdverslagen ook steeds meer: gravelbanden worden wel héél breed. Wat is daar het voordeel van?

In veel gevallen gaat het om banden van 50 millimeter of breder, soms zelfs mountainbikebanden zoals de Schwalbe Thunder Burt. Dat is een relatief lichte en soepele mountainbikeband, met lage noppen en een snel loopvlak, en daardoor lijkt ie best op een gravelband. Brede banden brengen een aantal voordelen met zich mee: meer comfort want lagere bandendruk, minder kans op lekrijden, en meer grip: een bredere band heeft vaak een iets groter raakoppervlak met de grond. Als je daarbij nog een wat grover profiel hebt, werkt het helemaal goed. In Nederland is dit niet direct een voordeel, maar iedereen die wel eens in de bergen heeft gegraveld weet dat je daar vrolijk wordt van brede banden. En ook in extreme gravelkoersen zoals Unbound of de Traka heeft het voordelen. In deze wedstrijden wil je absoluut niet lek rijden en zoveel mogelijk controle hebben, en dan is dit een prima keuze. Wat opvalt is dat er voorheen vaak voor een snelle mountainbikeband werd gekozen, maar het lijkt erop dat dit alweer achterhaald is. Mede doordat Schwalbe haar pro-lijn al in 55 millimeter breedte produceert is er geen nood meer voor mountainbikebanden: je hebt immers de voordelen van een gravelband in de breedte van een mountainbikeband. Wij vermoeden dat de trend verder die kant op gaat.

Dus niet alleen mountainbikebanden zijn een trend, maar ook gravelbanden worden steeds breder. Is dat met dezelfde reden?
Ja, dat is het wel ongeveer. De wetenschap en ervaring wijst uit dat bredere banden veel voordelen hebben – meer grip, meer comfort, minder snel lekrijden – terwijl de rolweerstand weinig afneemt. Er is een reden dat profs op de racefiets tegenwoordig ook al op 28 tot 30 millimeter rijden, en diezelfde trend zet zich in gravel ook door. Daarnaast bieden moderne gravelframes ook steeds meer ruimte voor brede banden, waarbij de meer avontuurgerichte frames vrijwel standaard al ruimte bieden voor zeer brede banden. Met de ervaringen die Schwalbe continue opdoet – al dan niet in samenwerking met hun atleten – brengen ze de voordelen van mountainbikebanden ook over naar gravelbanden.

Zit er dan nog verschil tussen mountainbikebanden en (hele) brede gravelbanden?
Jazeker. Hoewel er veel overlap is, is er uiteindelijk nog meer verschil. Gravelbanden zijn in de regel met een soepeler karkas gemaakt, waardoor de rolweerstand lager is maar de band ook iets minder sterk. Zo heeft Schwalbe tegenwoordig de ‘Pro Line’: banden die zijn ontwikkeld samen met professionals, waarbij het karkas meer lekbescherming biedt en tegelijkertijd een lagere rolweerstand. Bij mountainbikebanden is dit karkas anders gemaakt omdat het meer aan moet kunnen: denk aan rockgardens, boomwortels, en meer. Het profiel bij mountainbikebanden is meestal wat grover, en de rubbercompound verschilt ook. Dit alles heeft invloed op het rijgedrag van de band. En dan is er nog de bandbreedte. Waar Schwalbe bij haar gravelbanden tot maximaal 55 millimeter gaat, begint de Thunder Burt pas bij 54 millimeter – er is dus nauwelijks overlap. 

Dat klinkt logisch. Maar moet ík nu ook overstappen naar hele brede gravelbanden? 
Dat hangt er helemaal vanaf wat je van plan bent te doen, en wat voor fiets je hebt. Allereerst is het belangrijk om te kijken of hele brede banden wel in je frame passen. Veel oudere gravelbikes, cyclocrossers, en racey gravelbikes gaan maximaal tot 40 of 45 millimeter, wat de mogelijkheid voor de bredere gravelbanden ontneemt. Als het wel in je frame past, moet je jezelf afvragen of je het nodig hebt op wil. Ga je bikepacken in de Alpen? Dan is het zeker een optie, en kan je zelfs mountainbikebanden overwegen als je echt heel ruig terrein op zoekt. Ga je de Green Divide fietsen? Dan zijn  veel bredere gravelbanden niet nodig, maar een slagje breder kan geen kwaad, helemaal gezien de Veluwe in de zomer nogal zanderig kan zijn. Wil je gravelkoersen gaan rijden? Ga dan voor een snelle band zoals de Schwalbe G-One RS, in de maat die jij het fijnst vindt. 

Uiteindelijk blijft het een persoonlijke keuze, mede afhankelijk van je materiaal. Ben je op zoek naar veel comfort, grip, en maakt snelheid je niet uit? Dan is een extra brede band de juiste keuze. Wat ons betreft is een brede gravelband in de meeste gevallen nog steeds de juiste keuze, simpelweg omdat die zijn gemaakt met gravel in het achterhoofd. Zoek je snelheid, of wil je gravelbanden in je endurance-racefiets? Dan zit je al snel rond de 40 millimeter, al wijst steeds meer onderzoek erop dat breder niet per se langzamer is.

Ik gravel eigenlijk alleen in Nederland; dan kan ik prima op mijn 40 millimeter banden door blijven fietsen toch?
Ja, in Nederland ga je op weinig plekken problemen hebben met 40 millimeter. In Zuid-Limburg is het een stukje grover en vereist het wat meer stuur-skills, maar ook daar kan je goed met 40 millimeter banden uit de voeten. Mocht je in de winter nog eens het strand op willen zijn bredere banden wel beter: hoe breder, hoe minder snel je wegzakt in het zand. Maar als je juist van de klassieke veldtoertochten houdt in de winter is smaller soms beter: hiermee snij je meer door de modder; brede banden blijven daarop ‘drijven’ waardoor minder controle hebt. 

Dus gravelbikes hebben steeds vaker ruimte voor bredere banden, we zien mountainbikebanden regelmatig terug op gravelbikes; worden gravelbikes op deze manier niet gewoon een soort mountainbike?
Wat inderdaad opvalt is dat er meer en meer overlap tussen beide fietsen komt. Toch zijn er wel degelijk verschillen. Allereerst is er het stuur, het meest duidelijke verschil. Die van een mountainbike is recht, gravelbikes hebben in de regel dropbars. Dan is er nog de vering: die is tegenwoordig standaard op mountainbikes, waarbij de fully’s ook steeds vaker te zien zijn. Er zijn gravelbikes met vering (in de voorvork) maar die zien we niet veel, en de demping is niet zo veel als bij mountainbikes. Qua geometrie zit er tevens veel verschil in. Zonder in te veel detail te gaan: de meeste gravelbikes zijn gemaakt voor langere afstanden, snelheid en comfort, terwijl de meeste mountainbikes voor controle en ruig terrein zijn gemaakt. 

Het wordt interessanter bij banden: daar is er een groter raakvlak. We zien dat de bandbreedtes van gravel en mountainbike steeds dichter bij elkaar komen, en het gebruik loopt soms al in elkaar over. De mountainbikebanden-trend in de gravelscene is wel een trigger geweest voor Schwalbe om de ontwikkeling van hun gravelbanden te versnellen, en te kijken naar nog bredere banden. Je bent immers vrijwel altijd beter af met gravelspecifieke banden.

Wat is nu de conclusie?
Gravel is wat ons betreft de hype voorbij en is zich op een razendsnel tempo aan het ontwikkelen, aan alle zijden van het spectrum. Bredere banden voor meer avontuur, snellere banden in een aero-gravelbike als je wil koersen, of juist een fully-gravelbike met mountainbikebanden als je wil bikepacken in extreem gebied? Het is allemaal mogelijk. Toch blijven banden misschien wel het belangrijkste onderdeel van je gravelbike, omdat je hiermee je fiets makkelijk kan transformeren voor het terrein wat je opzoekt. Kijk dan ook niet raar op als het gravelbandenspectrum van Schwalbe nog breder wordt.

Wil je meer van dit soort artikelen lezen en altijd up-to-date blijven? Abonneer je dan op SOUL Cycling Magazine! Wil je op de hoogte blijven van het laatste nieuws rondom wielrenfietsen? Volg ons op Instagram en Facebook. Ontdek hier meer interessante blogs vol inspiratie en tips! Wil je het gehele Soul Cycling Magazine #4 2025 bestellen klik hier!