Designer talk: Nils Rosenblad
De in Maui gestationeerde ontwerper Nils Axel Rosenblad (65) was jarenlang Neil Pryde’s belangrijke zeilontwerper. Na een pauze bij het merk heeft hij zich op de NP-wings en foils gestort. Wij praten met hem over de toekomst van het wingfoilen.
Hoe ben je betrokken geraakt bij Neilpryde?
‘Eind jaren 80 werd ik persoonlijk benaderd door the man himself, Neil Pryde, om windsurfzeilen te ontwerpen. Ik heb er tien jaar gewerkt en werd uiteindelijk hoofdontwerper. In 2000 gingen we uit elkaar. Daarna ben ik gaan ontwerpen voor Naish en vervolgens voor de America’s Cup – eerst voor American Magic en daarna voor Alinghi Red Bull Racing. Toch heb ik altijd een goede relatie gehouden met het NP-team. Toen zij geïnteresseerd raakten in de wing-business, nam CEO Manfred Rassweiler contact met me op om te kijken of ik geïnteresseerd was om foils en wings te ontwerpen. Natuurlijk was ik dat! Bekeken door de bril van de 50 knopen snelle foilboten van de America’s Cup is wingfoilen echt een 21e-eeuws paradigma voor high-performance, wind-aangedreven strandspeelgoed.’
We gaan ervan uit dat je ook een verdienstelijk wingfoiler bent?
‘Zeker. Ik wingfoil zoveel als ik kan met mijn reisschema. En ja, ik ben redelijk goed, maar ik heb nog een lange weg te gaan. Gelukkig ben ik omringd door expert-rijders, waaronder mijn vrouw en ons testteam. Die pushen me om beter te worden.’
Kun je iets vertellen over je achtergrond? Ben je formeel opgeleid als ontwerper, of heeft het leven je er toevallig gebracht?
‘Mijn oorspronkelijke levensdroom vanaf mijn 9e was om racezeilboten te ontwerpen – of een rockster te worden, haha.
Dat is in ieder geval deels gelukt.
‘Ja, ik heb nog steeds de schetsjes die ik als tiener maakte. Daarna studeerde ik werktuigbouwkunde aan het Pratt Institute in New York en werkte ik bij een groot maritiem architectenbureau waar ik militaire schepen ontwierp. Daarnaast speelde en tourde ik met een paar rock-‘n-rollbands. Toen kwam windsurfen en dat veranderde mijn wereld. Tegen 1985 maakte ik mijn eigen zeilen, en in 1987, tijdens een reis naar Maui, werd ik ter plekke aangenomen om voor Simmer Style te ontwerpen. Malte en Klaus Simmer hadden mijn zeilen op het water gezien. Ik verhuisde naar Maui en deed dat tot ongeveer 2015, toen de foils opkwamen en Naish me de kans gaf om met Kai Lenny aan zijn eerste foils te werken. Dat bracht me weer terug naar het ontwerpen van bootgerelateerde dingen.’
Hoe ziet een gemiddelde dag in jouw leven eruit?
‘Als ik thuis ben, is het vrij relaxed: ik sta op, speel een beetje gitaar terwijl ik mijn ochtendkoffie drink, beantwoord vervolgens e-mails en kijk wat ik die dag ontwerp-technisch moet doen. Dan zet ik een paar dingen in gang. Als de omstandigheden goed zijn – en dat is meestal wel zo op Maui! – ga ik naar het strand en wingfoil ik van ongeveer half twaalf tot een uurtje of half twee. Daarna lunch en koffie en ga ik terug naar mijn kantoor dat naast mijn huis staat. Mijn meest productieve werkuren zijn meestal ‘s avonds – dat werkt goed, want zowel de Pryde Group als Alinghi Red Bull Racing zitten in de EU. Met het 12 uur tijdsverschil kan ik dan met mensen op kantoor over projecten praten.’
En als je op reis bent?
‘Als ik reis, is het volle bak – bij ARBR in Barcelona zitten we vanaf kwart voor acht ‘s ochtends in het kantoor en komen we zelden voor acht uur ‘s avonds weer buiten. Tegen het einde van de campagne werken we afwisselend zes- en zevendaagse werkweken. In München of Sri Lanka – waar de NP-wings worden geproduceerd – is het iets minder intens, maar we werken nog steeds hard met werkdagen van tien uur in de fabriek/kantoor en wat zakelijke diners.’
Is het waar dat je alleen wings ontwikkelt omdat je het leuk vindt? De America’s Cup-zeilen lijkt ons lucratiever.
Haha, ik hou van mijn werk, maar ik doe niets gratis. Ik moet twee kinderen door de universiteit helpen. Ik heb het geluk dat ik dingen mag ontwerpen waar ik echt geïnteresseerd in ben, maar tegelijkertijd is het een enorme inzet om bijvoorbeeld een volledige wing-serie te bedenken en te ontwikkelen en vervolgens in productie te brengen.’
Welke kennis en innovaties heb je overgebracht van de America’s Cup-zeilen naar de wereld van wings? Wat maakt de NeilPryde-wings anders dan de andere?
‘Voor mij was werken aan de America’s Cup alsof ik weer terug naar school ging – je wordt omringd door de allerbeste mensen met een enorme hoeveelheid expertise en specialisatie. Dat is zowel intimiderend als inspirerend. Het is moeilijk om een specifieke innovatie aan te wijzen die rechtstreeks van de America’s Cup komt, maar mijn ontwerpskills op diep technisch niveau zijn zonder twijfel enorm verbeterd door in die omgeving te werken – vooral op het gebied van aerodynamica en hydrodynamica. Wat innovatie betreft: wing-designs beginnen nu te samen te komen, maar toen we de eerste Fly lanceerden, waren we een van de weinige merken die écht naar wings keken als een symmetrisch zeil en die ontwierpen met spanning op de voorrand, met twist/washout.’
Wat zijn volgens jou de belangrijkste ontwikkelingen in ontwerp en materiaal van de afgelopen jaren?
‘De wings zelf beginnen qua ontwerp steeds meer samen te komen. De huidige wings lijken nauwelijks meer op kites, zoals in het begin. Vooruitkijkend denk ik dat we vooral grote veranderingen gaan zien in de materialen en constructie van wings – we zitten zo’n beetje aan de limiet van wat mogelijk is met kite-materialen, dus ik verwacht grote vooruitgang die verder gaat dan simpelweg gelamineerde materialen toevoegen aan bestaande ontwerpen. Je moet nooit het potentieel van nieuwe materialen onderschatten – monofilm heeft het ontwerp van windsurfzeilen compleet gerevolutioneerd, en ik verwacht dat iets vergelijkbaars in de wing-wereld zal gebeuren.’
Qua design verwacht je dus niet zoveel nieuwigheid meer?
‘Nou, ik ben ook benieuwd hoe dubbelzijdige wings zich gaan ontwikkelen – zonder te veel te onthullen over waar ik aan werk, laten we zeggen dat er meer dan één manier is om die kat te villen. Misschien zijn er nog andere ‘katten’ waar niemand naar kijkt… de tijd zal leren of een van deze concepten echt doorbreekt.’ Meer zeg ik nog even niet.’
‘Ik verwacht absoluut nog wel wat radicale veranderingen – vooral in het high-performance segment – maar ik denk ook dat we heel bewust moeten omgaan met de puurheid en eenvoud van wingfoilen zoals het nu is. We moeten ervoor zorgen dat we als gemeenschap goed omgaan met een sport die, net als windsurfen destijds, het potentieel heeft om high-performance windplezier te brengen naar miljoenen mensen die zichzelf niet per se zien als ‘windsurfers’, ‘kiters’, ‘surfers’ of ‘zeilers’.’
Zijn er andere merken en ontwerpers die jou inspireren?
‘Binnen onze sport moet ik Robert Graham van F-One credits geven – hij was in mijn ogen echt de eerste die naar wings keek als een volwaardig zeil in plaats van een soort halve kite. Ook Ken Winner van Duotone verdient erkenning, hij heeft veel werk verzet en geweldig spul gemaakt. Er zijn ook kleinere merken die gave dingen doen. Het is leuk om te werken in een veld met gezonde competitie tussen slimme mensen die goed op de hoogte zijn van wat er speelt, maar toch hun eigen weg gaan – ik denk dat de manier waarop ontwerpers elkaar pushen goed is voor innovatie en voor de sport.’
En buiten onze sport?
‘Buiten onze sport tillen de America’s Cup en high-tech bootontwerpers me echt naar een hoger niveau – ik heb de kans gehad om samen te werken met enkele van de allerbeste zeil-, foil- en bootontwerpers ter wereld, en dat is een fantastische leerervaring geweest. Enkele namen die in me opkomen zijn Marcelino Botin en Adolfo Carrau, Sam Manuard, Nico Bailey en Michel Kermarec, Gonzalo Redondo en zijn team van superslimme Spanjaarden bij D3 – de lijst gaat maar door. En grappig genoeg stappen de meesten van hen nu ook in wingfoilen, dus dat geeft me nóg meer druk om geweldige dingen te ontwerpen.’
‘Daarnaast vind ik de Formule 1-wereld inspirerend. Adrian Newey, hoofdontwerper bij Red Bull F1, is een indrukwekkende man, en ik heb veel geleerd van het team bij Red Bull Advanced Technologies. Over het algemeen werken de F1-ontwerpers op een totaal andere manier dan ik. Zij duiken extreem diep in de details, terwijl ik een meer holistische aanpak hanteer. Maar ik wil zeker wat van die nieuwe methodes integreren in mijn werk – dat sluit bijvoorbeeld veel beter aan op AI-gestuurde ontwerpen.’
Je bent al een hele tijd ontwerper: wat zijn de grootste veranderingen in jouw manier van werken?
Haha – ik ontwerp letterlijk al sinds de tijd van technische tekeningen met pen en inkt op kalkpapier. Ik herinner me nog dat we de allereerste versie van AutoCAD kregen op een ontwerpbureau waar ik in de jaren 80 werkte – nog voordat ik naar Maui verhuisde. In de vroege jaren 90 stapten we volledig over op computergestuurd zeilontwerp, en daarna volgde de rest geleidelijk.Ter vergelijking: toen ik de originele Batcam latspanner uitvond, tekende ik alles nog met de hand, maar tegen de tijd dat we bij de derde generatie waren, werd alles al in CAD gedaan. Mijn basisworkflow is eigenlijk vrij gelijk gebleven – alleen de tools zijn veranderd. Ik schets nog steeds alles in de conceptfase –goede ideeën ontstaan vaak op servetjes! – maar ik zet ideeën tegenwoordig veel sneller om in de CAD-omgeving, omdat zowel de software als mijn vaardigheden daarin veel beter zijn geworden. Dit maakt het ook makkelijker om fysieke modellen te printen, wat fantastisch is voor het verfijnen van onderdelen. Toen ik de pistol-handgrepen voor NP ontwierp, konden we op die manier heel snel verschillende structuren testen en in een paar maanden een eindproduct hebben – iets wat vóór 3D-modellering en additive manufacturing minstens een jaar zou duren. De andere grote verandering zit in de aerodynamische tools – de CFD- en FEA-modellering die ik tegenwoordig gewoon op mijn desktop kan draaien. Het is echt mind-blowing vergeleken met vroeger. Je zou verbaasd zijn hoeveel echt goede foils er rechtstreeks van de computer naar productie zijn gegaan!’
Welke rijders werk je het liefst mee en waarom?
NP heeft een geweldig testteam met productmanagers Daniel Shenk en Marko Postonjski, die allebei expert wingfoilers en slimme kerels zijn. We hebben ook technisch sterke teamrijders zoals Ricky Zorzi, Vinnie Martins en Kylie Belloeuvre. Daarnaast heb ik een testteam op Maui dat ik dagelijks inzet voor testen en ontwikkeling. Het is belangrijk om verschillende perspectieven te hebben – sommige van mijn testers zijn ook luchtvaartpiloten, wat helpt om nieuwe inzichten te krijgen.
Hoe garandeer je dat je het juiste feedback krijgt?
‘Ik luister naar iedereen en ben door de jaren heen goed geworden in het filteren van de waarheid. Ik zeg altijd: ‘Suiker het niet in, vertel me wat je niet leuk vindt!’ Problemen zo vroeg mogelijk aanpakken is de snelste manier naar vooruitgang.’
Wil je meer van dit soort artikelen lezen en altijd up-to-date blijven? Abonneer je dan op WINGFOIL magazine! Wil je op de hoogte blijven van het laatste nieuws rondom wingfoilen? Volg ons op Instagram en Facebook. Ontdek hier meer interessante blogs vol inspiratie en tips! Of koop hier je losse editie!
