Interview: Paulino Pereira
De Portugees Paulino Santos Pereira (35) kenden wij vooral van zijn inspirerende kunsten op strapless kitesurfboards. Toch blijkt de Ozone-rider een stuk veelzijdiger dan we vermoedden. Wij kwamen de soulrider tegen bij z’n homespot Guincho in Portugal.
Paulino was jarenlang Portugees kampioen in freestyle, wave én race. Vooral dat laatste is minder bekend. In zijn topjaar 2017 behaalde hij de derde plek overall in de GKA Kite World Tour. Het erepodium jaagt hij tegenwoordig minder hard na: hij helpt nu vooral anderen om beter te leren (kite)surfen. In de Portugese kustplaats Costa da Caparica runt hij zijn eigen kite‑ en surf‑school Wave4Life en een kitesurf‑ en foilshop. Sinds 2021 is hij ook lid van de GKA‑jury. Geen rare keus gezien zijn diepgaande ervaring met zowel golven als freestyle. Alls het niet waait sleutelt hij graag aan zijn drift‑auto waarmee hij vervolgens graag uit de bocht vliegt – een échte adrenalinejunk dus.
Hoe was je kennismaking met kitesurfen? ‘Ik begon met kitesurfen in 2004. Ik was veertien en woonde op dat moment in Madeira. De sporten die ik voor die tijd deedwaren skateboarden, mountainbiken, surfen en zeilen. Toen ontmoette ik mijn stiefvader, die al een jaar of drie aan het kiten was. Hij was vanwege het leger naar Madeira gekomen. Op een dag zei hij: ‘Ik ga je iets laten zien. Iets beters en coolers dan wat je nu allemaal doet. Iets waar je zeker verslaafd aan gaat raken.’ Ik was zo nieuwsgierig, maar hij wilde me nog niet vertellen wat het was: ‘Je ziet het vanzelf wel,’ zei hij mysterieus. Ik herinner me dat hij op een dag ineens langs kwam kiten terwijl ik aan het dobberen was in een klein zeilbootje, zo’n optimistje. Hij vloog me voorbij en ik dacht: wat de fuck is dat dan? Vanaf dat moment was ik eigenlijk al hooked.’ Ik wist dat ik het ook wilde.’
Madeira lijkt me vanwege die kliffen en rotsen niet echt een ideaal eiland om te leren kiten. ‘Ja, klopt. Het duurde ook bijna een jaar om het te leren. De rotsen op het eiland zijn erg ruig zijn, de windrichting is zelden perfect is en de hoge kliffen bij het strand zorgen voor vlagerige wind. Ik was een heel licht kind, dus het duurde langer voor mij omdat de wind al snel te sterk was. En om te oefenen moest ik het water in om te bodydraggen: er was weinig ruimte voor fouten. Als je de kite liet vallen, moest je vaak de lijnen oprollen en terugzwemmen – er was gewoon geen plek om uit het water te komen.’
Maar je gaf niet op. ‘Haha, zeker niet. Zodra ik een beetje kon varen met het board, leerde ik direct upwind varen, want mijn stiefvader zei altijd: “Nooit downwind gaan. Snijdt upwind door het water alsof het je laatste minuut op aarde is.” Dus elke keer dat ik in het water was, was ik bang om downwind te gaan, dus ik carvete die twintip zo hard als ik kon tegen de wind in. Daardoor leerde ik vrij snel upwind varen. Toen ik eenmaal dat onder de knie had, begon ik te springen, tricks te doen en de dynamiek van het kitesurfen te begrijpen. Ik keek constant naar video’s en was super gefocust om goed te worden.’
Wanneer besefte je dat je het potentieel had om pro rider te worden? Was er een cruciaal moment? ‘Vanaf het moment dat ik begon met kiten stelde ik mezelf al het doel om op wedstrijdniveau te komen. Ik begon met juniorwedstrijden in Portugal. Daarna kreeg ik ook wat lokale sponsors die me materiaal gaven.’
En toen ging het snel? ‘Ik herinner me dat ik vier keer op rij nationaal kampioen was. Toen werd ik benaderd door een kitemerk dat me internationaal wilde sponsoren. Dat was het keerpunt van mijn carrière – het begin van internationale wedstrijden. Wedstrijden pushen je harder dan wat dan ook. Je verliest soms wel, maar je wint altijd aan ervaring. En dat verbetert je niveau en leert je omgaan met stress – dat is de grootste vijand van de meeste deelnemers. Ook leer je je tricks goed plannen, en hoe je moet omgaan met fouten – dat mentale voorbereiden is de essentie van competitie.’
Je begon ooit als freestyler toch? Ja, ik was eerst een pure freestyler, maar daarna ben ik ook gaan racen. Racen geeft je veel ervaring op zee: strategisch inzicht, kennis van stromingen, lokale windeffecten, en hoe je beter en sneller kunt zijn dan de rest. Het heeft mijn competitiedenken gevormd. Maar het liefst vaar ik een strapless surfboard, en het allerliefst in hoge golven.’
Hoe bereid je je voor op wedstrijden? ‘Ik bereid me altijd voor alsof het om een gewone vrije sessie gaat. Ik probeer kalm te blijven, gemotiveerd, en denk bij mezelf: Ik ga gewoon doen wat ik leuk vind, hoe gaaf is dat. Elke keer dat ik in die mindset zat, won ik mijn heats. Als stress je lichaam overneemt, verandert alles. Het draait volledig om mentale controle.’
Wat zijn momenteel je favoriete moves? ‘Barrels, kiteloops, frontmobes, allemaal heerlijk om te doen.’Wat zijn de meest extreme tricks die je ooit hebt gedaan? ‘Frontmobe pass, strapless flat 3, 313 en meerdere megaloops strapless. Dat zijn ze wel denk ik.’
‘Mijn ambitie? Ik ben eigenlijk best tevreden met hoe het nu gaat.’
En aan welke werk je nu? ‘Ik focus me vooral op waveriding, maar ik doe nog steeds strapless freestyle als het hard waait, en ik hou van kiteloops. Op dit moment werk ik aan een kiteloop double backroll tic tac. Niet makkelijk.’
Kun je één of twee van je beste en slechtste ervaringen beschrijven? ‘Kitesurfen heeft me zoveel moois gebracht dat ik er niet één voorbeeld uit kan pikken. De mensen die ik heb ontmoet, de kansen die ik kreeg, het veranderde mijn leven. Het heeft deuren geopend die anders gesloten zouden zijn gebleven. Ik denk dat het belangrijk is dat kinderen een sport leren waar ze goed in willen worden – dat voedt hun dromen en geeft ze de kans om in zulke ervaringen te duiken. Op professioneel niveau bevind je je vaak in extreme omstandigheden waarin je niveau constant wordt getest. Je komt erachter uit welk hout je gesneden bent.’
En een mindere ervaring? ‘Even denken: de slechtste ervaringen komen meestal als ik een sessie niet goed heb gepland. Ik heb altijd een back‑upplan: wat als mijn lijn breekt, mijn board stukgaat of de jetski niet werkt? Daar denk ik van tevoren goed over na. Als je op het ergste voorbereid bent, ervaar je een lastige ervaring minder snel iets als ‘slechts’. Het is juist datgene wat je uiteindelijk naar een hoger niveau tilt.’
Een voorbeeldje? ‘Vorig jaar was ik in Coral Ju, Kaapverdië: een spot met grote golven, offshore en ver van het startpunt. Ik was vergeten de one pump‑ventielen goed te sluiten. Na een uur in het water merkte ik dat mijn kite langzaam leegliep. Ik vertelde mijn maatje dat ik terug naar het strand ging om te checken en bij te pompen – dat is 20 minuten varen, deels upwind. Halverwege klapte de kite in omdat er niet genoeg lucht meer in de leading edge zat. Ik dreef buiten de baai. Mijn enige optie was om de Monte Leão‑rotsen bereiken. Mijn kite zag er volledig leeg uit, maar had nog net wat lucht. Ik dacht: als ik hem kan relaunchen en zonder te veel edge straight downwind kan varen, lukt het misschien. Toen ik relaunchte, draaide de kite vier keer om in de lucht, viel weer, ging opnieuw omhoog, klapte weer in… Uiteindelijk kon ik net planeren en de kite bleef nét in de lucht. Ik ging op volle snelheid richting de rotsen, trok de safety en kon met geluk veilig de rotsen op klauteren. Die zaten vol zee‑egels maar de schade viel mee. Daarna moest ik 45 minuten teruglopen naar de auto.’
Wat zie jij als grootste uitdaging in het leven en in de sport? ‘De grootste uitdaging in de sport is om echt professioneel te zijn en ervan te kunnen leven.’
Wat zijn je sterke en zwakke punten? ‘Ik kan goed omgaan met stressvolle situaties. Als iedereen instort, blijf ik kalm en neem ik bewuste beslissingen. Ik ben koel in mijn emoties. En ik hou ervan om te leren, en ben altijd bereid om anderen te helpen. Mijn zwakke punt: ik ben heel direct als ik ergens iets van vind. Misschien omdat ik niet zo emotioneel ben. Soms komt dat lomp en bot over ‑ daar werk ik nog aan, haha.’
Wie zijn je grootste inspiratiebron? ‘Binnen de sport is Mitu Monteiro mijn grote inspiratie. Hij begon met niets en bouwde zijn leven en bedrijf op vanuit zijn kitecarrière. En hij gaat nog steeds als een trein.’
Wat houdt je bezig als je niet aan het kitesurfen bent? Ik heb eigenlijk altijd werk te doen – en dat heeft alles te maken met kitesurfen, maar daarnaast hou ik ervan om aan mijn auto’s te sleutelen – onderhoud, upgrades aan de motor. Ik ben gek op motorsport en doe aan drifting als hobby. Ik heb een BMW 1988 E34, 2.5L met turbo, die ik zelf heb opgebouwd. 400PK. Heerlijk haha. Verder doe ik aan surfoil, surf, wingfoil, en wandeltochten met mijn vriendin.’
Kun je beschrijven hoe een typische dag er voor jou uitziet? ‘Op dit moment combineer ik de sport met mijn eigen bedrijf – dat heb ik eigenlijk altijd gedaan sinds ik begon met kiten. Ik moest mijn rekeningen betalen, dus ik ben verhuisd van Madeira naar Lissabon om veel te trainen. Maar om dat te kunnen doen, moest ik ook werken, mijn huur betalen, mijn studie en alle andere kosten van die stap. Sinds ik jong ben, heb ik altijd gewerkt, dus ik heb altijd sport en werk gecombineerd. Op dit moment run ik twee bedrijven: een kitesurfschool in Costa da Caparica, Waves4Life, die vooral in de zomer actief is. De andere is een distributiebedrijf dat kite‑, wing‑ en surfmateriaal verkoopt, Kingzspot. Ik ben de distributeur van Ozone en Sabfoil in Portugal. Mijn dagen bestaan meestal uit ’s ochtends werken, en als de wind of de surf goed is, probeer ik na de lunch een sessie te pakken en tijd op het water door te brengen.’
“Als iedereen instort, blijf ik kalm en neem ik bewuste beslissingen.”
Wat maakt het leven voor jou de moeite waard? ‘Genieten alsof het de laatste dag is. Mijn vader is overleden op zijn vijftigste. Dat leerde me dat je het leven niet te veel moet plannen. Je moet het leven terwijl je het hebt. Als je sterft zijn het je herinneringen die iets waard zijn, niet je spullen. Dus voor mij zijn vriendschap, ervaringen, reizen, eten en liefde de dingen die het leven waard maken. Mijn levensregels: maak dingen simpel, stress niet, help anderen en verwacht het onverwachte.’
Heb je ergens spijt van iets wat je wel of niet hebt gedaan? ‘Mijn enige spijt is dat ik niet in het vliegtuig ben gestapt om mijn vader te zien toen hijin het ziekenhuis lag. Hij zei dat het niets ernstigs was en dat het snel beter zou gaan. De dag erna stierf hij… dat was zwaar.’
Wat wil je nog bereiken in dit leven? ‘Mmm, ik ben nu eigenlijk best wel tevreden. Mijn grootste sportdoel was altijd de wereldtour halen en in de top 5 eindigen. Als kind was dat mijn droom. En ik kwam verder dan dat – dat ben ik best trots op. Nu richt ik me vooral op materiaalontwikkeling om de sport te verbeteren. Privé gaat het ook heel goed. Ik ga dit jaar trouwen met mijn grote liefde Daniela, zij kitesurft ook. We bouwen samen ons droomhuis. Nee, geen klachten. Ik heb alles wat mijn hart begeert.’
Hoe wil je dat anderen jou zien? ‘Als een voorbeeld. Een inspiratiebron. Vooral voor mensen zonder kansen, die vastzitten op een plek zonder mogelijkheden. Dat het mogelijk is om een stap vooruit te zetten, te verhuizen, nieuwe mensen te ontmoeten, en doelen na te jagen. Het leven zit vol kansen, je moet alleen weten waar je moet zoeken.’
Wil je verder nog iets delen met mij of onze lezers? ‘Laten we van vandaag genieten. Morgen zien we wel weer. Doe alles stap voor stap en vergeet niet om regelmatig ‘dankjewel’ en ‘ik hou van je’ te zeggen.’
Woord: Marcelino Lopez
Beeld: Joao Pedro Rocha, Ricardo Pinto, Vasco Santos
Wil je op de hoogte blijven van de laatste nieuwtjes? Volg ons dan op Instagram en Facebook! Vergeet ook niet de nieuwste editie van Access Kiteboard Magazine 2025 te bestellen. Benieuwd naar boeiende en interessante blogberichten over kitesurfen? Klik hier! Wilt u ook graag abonnee worden van onze Access Kiteboard magazine? Klik dan hier.
