Join the parawing party

De nieuwste trend in foiling: de parawing. Je ziet steeds meer foilers met een klein opvouwbaar vliegertje de deining en windgolven te lijf gaan. Foiler van het eerste uur Jouke van der Meer zag meteen de potentie. Nu is hij opnieuw hooked: ‘Parawingen is geen makkelijke sport, maar voor kite-foilers en ervaren wingfoilers is de parawing een mooie tool om het downwinden onder de knie te krijgen.’

Als watersport-enthousiast ben ik altijd stoked geweest over de nieuwe watersport-trends. Sinds surfen 80 jaar geleden serieus vorm begon te krijgen is er veel veranderd. Rond 1940 begon het longboarden op Hawaii; eind jaren 60 deed het shortboard zijn intrede; tien jaar later nam windsurfen een vlucht en weer ruim twintig jaar later werd er gesurft met vliegers. Met de komst van de kite evolueerde de surfsport al een stuk sneller, maar wat de laatste jaren gebeurde deed mijn surfershart pas echt sneller kloppen. De foil heeft de surf- en zeilindustrie op zijn kop gezet en de bijna jaarlijks word er nieuwe ‘sporten’ uitgevonden: pronen, wingen, e-foilen, foildrive surfen, downwinden met peddel en nu dan parawingen. De mogelijkheden (in het windraam van 5 tot 50 knopen) zijn eindeloos. 

Maar even serieus, de parawing got me. En ik zal je vertellen waarom, maar eerst even terug naar het begin. Oké, het kitefoilen had ik onder controle en ik vond het wel weer tijd voor iets nieuws. Dus belandde ik met een groepje enthousiastelingen aan de oever van het Spaarne om vanaf een steigertje te leren dockstarten. Toen iets nieuws, nu alweer bijna een olympische sport. Toen we het pompen onder de knie hadden wilden we terug de zee in en begonnen we te pronen, oftewel: golfsurfen met een foil. Het gevoel foilend golven te pakken en die ook nog eens te connecten was verslavend, maar al uitkijkend naar golven bedachten we alweer iets nieuws. Ik liet me door Kevin Langeree (professioneel kiter) om de beurt de Noordzee in towen met een touw aan zijn trapeze, om vervolgens deining te kunnen surfen. Dat waren pas eindeloze ritten. De ontwikkelaars van surfgear keken blijkbaar mee want kort daarna werd de wing gelanceerd en had ik geen tow-in meer nodig, maar stak ik zelf de zee op om lange golven te surfen. En toch zat die wing ook in de weg. Maar daar werden ook nieuwe oplossingen voor gevonden.

Kai Lenny trotseerde als eerste de oceaan op foil, met een peddel, genietend van eindeloze golven. Ook John John Florence omarmde onlangs deze nieuwe discipline. Maar ook ‘gewoon’ in Nederland pikten een aantal topatleten (want hier moet je echt fit voor zijn) het downwinden op. Met hun enthousiasme veranderde zelfs het IJsselmeer in een downwind-mekka. Waar het downwinden in zijn puurste vorm met peddel een zware uitdaging is, kwam de foildrive (met e-motor) te hulp om makkelijk op foil te kunnen komen. Het nadeel is dat deze vrij zwaar en erg kostbaar is. Nu is er dan dus de parawing. 

Begin 2024 kwam de Pocket Wing van FIVE-O op de markt. Uit nieuwsgierigheid heb ik er direct eentje gekocht. Ik kwam ermee op foil, maar dit vliegertje was nog vrij instabiel en had weinig power. In de zomer van 2024 verscheen de parawing van BoardRidingMaui Malikoop het toneel en die zette de wereld op zijn kop. Er verschenen filmpjes op Instagram en YouTube waaruit de potentie bleek van deze nieuwe vertakking van de foilsport. Ik kocht een 4.1m2 en na twee sessies ook een 5.0m2 aangezien het windbereik kleiner is dan dat van een wing en de low-end dus ook minder goed is. Je kan een parawing bij het starten niet zo efficiënt pompen als een normale wing en je kunt hem ook niet zo ver depoweren. Als je een groot windbereik wilt dekken kun je dus beter meerdere parawings hebben.

De eerste keer

Of je downwinden snel onder de knie zult krijgen is afhankelijk van de basissporten die je al beheerst: suppen, wingfoilen, foilen, je fitheid én je skills om de windgolven te lezen en te kunnen connecten. Onderschat het varen met een parawing niet, bovengemiddeldewingfoil-ervaring maakt de leercurve gelukkig een stuk steiler. Het varen met een bridle-systeem zo dichtbij kan voor serieuze spaghetti van de lijnen zorgen als je bijvoorbeeld valt. Je kunt overwegen om een korte kite-leash aan je bar vast te maken. Dat voorkomt ‘klitten’ maar alleen in het begin want als je de wing wilt opvouwen of echt in de branding gaat varen kan het zelfs gevaarlijk zijn (omdat je goed in de knoop kan komen met al die lijnen). Sowieso verstandig een kite-mesje bij je te hebben als je besluit te gaan parawingen. Als een parawing gepakt wordt door een golf kan het een vuilniszak vormen onder water die je vervelend mee kan sleuren. Mocht je gelijk of na wat oefening in de bumps gaan varen, kun je gebruik maken van een bump om los te komen. Maar in het begin is genoeg wind en vlak water je vriend. Met weinig wind komt de techniek om de hoek kijken en dat is vaak het probleem in het begin. Dus zorg dat je je eerste sessies lekker gepowered bent op vlak water.

Single of double skin parawing?

Single skin parawings zijn echt gemaakt met de focus op het downwinden. Deze zijn perfect om op te vouwen tijdens het varen dus de uitgelezen tools voor deze discipline. De double skins zijn efficiënter en meer bedoeld om te gebruiken zoals een wing. Deze zullen met opvouwen minder compact zijn: de lucht moet er uit en als er wel eenmaal water in zit heb je er ook een stuk meer werk aan alles weer vliegend te krijgen.

Welke board kies je?

Door de komst van de parawing bestaat er nu de mogelijkheid om een kleiner board te varen dan downwind-supfoilers normaal doen. Een mid length-board is dus zeker een optie maar met het oog op een kleiner windbereik is het verstandiger om een normaal downwind-supfoilboard te pakken. De foilkeuze laat je afhangen van het type wind swell dat je gaat surfen: zo zijn de bumps op het binnenwater vaak vrij traag en zul je daar een grotere foil gebruiken die wat langzamer vaart. Op zee heb je juist een snellere foil nodig. Alleen als het toch hard genoeg waait en blijft waaien kun je je mid length-board pakken. Wat de parawing betreft kun je er zelf ook nog voor kiezen een extra maat mee te nemen als de wind veranderlijk is voorspeld tijdens je downwind window. Je stopt die extra parawing dan bijvoorbeeld onder of in je zwemvest of onder je lycra.

Welke maat parawing pak je?

Een logische vraag die heel veel voorbij komt en vrij simpel te beantwoorden is. Op dit moment haalt zowel de low-end als de depower het niet bij de moderne wings. Dus helaas nog meer reden om verschillende maten te gebruiken voor de verschillende windsnelheden. Bij een 3m2 zal je bij de meeste merken, afhankelijk van je skills écht wel behoorlijk wat wind nodig hebben. Deze  is wel weer heel makkelijk op te bergen. Daarom zal voor de combi stowing, handling en wind de 4m2 voorlopig waarschijnlijk de ‘sweet spot’ zijn. De 5m2 is nog steeds prima te varen en krijg je ook wel ingepakt tijdens het varen én helpt natuurlijk bij zwakkere winddagen. Als je deze vaart met je grotere downwind-board, vouw deze dan hoog boven je in, anders waait de vlieger soms om de punt van je board met alle gevolgen van dien. Ondertussen is het interessant te zien hoe de parawing zich gaat ontwikkelen, want ze zullen de komende jaren vast efficiënter worden.

Safety first 

Zeker als je echt lange downwinders ver op zee gaat maken is het verstandig om ook een peddel (eventueel driedelig) mee te nemen. Want niets is zo veranderlijk als de wind en als die wegvalt dan heb je een goeie safety back-up nodig! En als je de parawing voor downwinders gaat gebruiken dan is het ook belangrijk om het volgende te doen en mee te nemen: 

Informeer de KNRM voor vertrek en na aankomst. Mensen hebben de neiging pas de hulpdiensten informeren als ze een surfer ver op het water zien. De meeste strandgangers begrijpen niet wat er gebeurt als iemand ver op zee zit met een vlieger in zijn hand en zetten met hun telefoontje een onnodige zoekactie in gang. Daarom: informeer de KNRM. Dat kan per mail (ccc@kustwacht.nl ) of telefoon (088-9584000). 

Up & downwind

De parawing leent zich bij uitstek perfect voor het maken van een upwind-tour langs de kust. Stroming heeft uiteraard invloed op de snelheid waarmee je upwind kan komen, maar ondanks dat kun je ongeveer net zo goed opkruizen als met wingen. Genoeg wind en een harnas zijn wel vereisten maar het moet niet mogelijk zijn een kilometer of tien upwind te komen als je eenmaal kunt parawingen. Downwinden zelf gaat ruim twee keer zo hard, zo niet nog harder. Maar als je geen shuttle wil doen of als je solo bent en niemand je kan brengen of halen dan is dit upwind gaan een prima optie (en natuurlijk een goede warming-up)

Wat neem je liefst mee tijdens je downwinder?

• Een zwemvest (liefst fluorescerend)
• Een kite-mesje om lijnen te kunnen doorsnijden.
• Personal Locator Beacon (PLB) waarmee je via satelliet de Search & rescue oproept met één druk op de knop (je hebt hier wel een betaalde vergunning voor nodig). Met je mobiel heb je niet overal bereik achter op zee.
• Een flare of rooksignaal: iets wat ook zeilboten altijd mee hebben.
• Leash voor je board
• Camelback met water en eventueel iets te eten als een gel.
• Eventueel fluitje om je buddy’s te alarmeren.

Deel je locatie via je telefoon zodat zowel je buddy’s als eventueel een contactpersoon op de kant, kunnen zien waar je bent.

Voordelen van de parawing

• Zeer compact en extreem licht: drie parawings zijn kleiner en lichter dan één normale wing. Ze zijn ook goedkoper dan een normale wing. Je kan dus een extra maat meenemen voor als de condities veranderlijk lijken.

• Up en downwind-mogelijkheden: je kunt oneindig veel starts maken in tegenstelling tot de met een peddel (mits er wind staat natuurlijk). Dat is zeker in de leerfase een uitkomst. Voor het starten van de downwinder moet je op zee al vaak ruim 1.000 meter uit de kant zijn (voor wat cleanere bumps). Met parawing vaar je binnen no-time heen.

Nadelen van de parawing

• Als het gaat om leren downwind-foilen is de parawing niet perse het allerbest. Leer het eerst met je wing in neutrale stand, dat is makkelijker dan gelijk naar de parawing over te schakelen.

• Bridles kunnen serieus door de war raken. Laat je niet gek maken, blijf rustig, kijk goed en bedenk: je krijgt ze altijd weer uit elkaar. Mits je niet gespoeld wordt terwijl ze in de war zitten en er een serieuze knoop in komt.

• De eerste versie van de meeste merken is pas net uit en de ontwikkeling van materiaal en sport is in volle gang. Je zou kunnen wachten totdat we wat verder in de ontwikkeling zijn, maar aan de andere kant: dan mis je wel alle fun van deze pionierstijd.

• Als de wind wegvalt, zorg dan dat je een back-up plan hebt. De wind is en blijft onvoorspelbaar. Je kan een paddle meenemen. Zorg ervoor dat je fit genoeg bent om de afstand die je terug moet kunt peddelen, eventueel op je buik.

Zoals ik al zei: parawingen is geen makkelijke sport, maar voor kite-foilers en ervaren wingfoilers is de parawing een mooie tool om het downwinden te leren. Als je al wingt is het leren freewingen in eerste instantie een beter basis voordat je aan de parawing gaat beginnen. En als je al een foilachtergrond hebt en goeie sup-ervaring is de peddel waarschijnlijk je beste vriend.

---

Wil je meer van dit soort artikelen lezen en altijd up-to-date blijven? Abonneer je dan op WINGFOIL magazine! Wil je op de hoogte blijven van het laatste nieuws rondom wingfoilen? Volg ons op Instagram en Facebook. Ontdek hier meer interessante blogs vol inspiratie en tips! Of koop hier je losse editie!