Plastic soup surfer update
Suppend van Parijs naar Nice om Frankrijk te bevrijden van zwerfafval
De Nederlandse bioloog, kunstenaar én activist Merijn Tinga staat beter bekend als de Plastic Soup Surfer. Zijn missie? De wereld wakker schudden over de plastic vervuiling in onze oceanen en rivieren – en daar ook echt iets aan veranderen. Mede door zijn acties is er in Nederland statiegeld ingevoerd op kleine flesjes en blikjes. Iets soortgelijks wil hij ook in Frankrijk bewerkstelligen.
Hoe het ooit begon
Het begon allemaal met frustratie. Als wind- en kitesurfer zag hij met eigen ogen hoe veel plastic afval er in zee dreef. In plaats van alleen maar te klagen, besloot Merijn actie te ondernemen – op een bijzondere manier. De Plastic Soup Surfer werd bekend doordat hij een surfboard van zwerfafval liet bouwen en honderden kilometers langs de Nederlandse en Belgische kust surfte om aandacht te vragen voor plastic vervuiling. Daar bleef het niet bij. Op 2 september 2016 maakte hij samen met shaper Bram Hoogendijk een historische tocht: vanuit Scheveningen naar Lowestoft (Engeland) op een zelfgebouwd hydrofoil-kitesurfboard van zwerfflessen. Het duurde ongeveer negen uur, net iets boven het record dat ze probeerden te verbreken. Ondanks ruige wind, valpartijen en verstrikking in een spooknet, bereikte Merijn het Engelse strand – als eerste ooit op zo’n board. Geen record, wel een succes. Op 25 juni 2024 surfte hij solo van Dover naar Boulogne-sur-Mer (Frankrijk), zonder volgboot. Dat was de eerste keer ooit dat iemand het Kanaal op een zelfgebouwd eco-windsurfboard voltooide
Statiegeld op kleine plastic flesjes en blikjes
Merijn is inmiddels uitgegroeid tot een slimme lobbyist en campagnevoerder. Hij heeft petities aangeboden in de Tweede Kamer, supermarkten en producenten onder druk gezet, en succesvolle moties in gang gezet voor statiegeld op kleine plastic flesjes en blikjes. Zijn aanpak is creatief, doortastend en positief: hij confronteert zonder te beschuldigen, en laat met zijn tochten en kunstwerken zien hoe je op een inspirerende manier verandering kunt afdwingen. Of hij nu op een supboard van wegwerpbekers de Rijn afvaart of met politici in gesprek gaat: Merijn Tinga surft vastberaden richting een hopelijk schonere wereld. Hij gebruik zijn surfboard als spreekbuis tegen de plastic soup. ‘Want plastic hoort niet in de natuur – punt.’
In juni 2017 bood Tinga meer dan 55.000 handtekeningen aan bij de Tweede Kamer. Vanaf 1 juli 2021 is in Nederland 15 cent statiegeld ingevoerd op kleine plastic flesjes. Onderzoek toont dat het aandeel flesjes in zwerfafval met 37 procent daalde binnen enkele maanden en dat dit type zwerfafval op verschillende routes bijna gehalveerd is. Vanaf 1 januari 2023 geldt er ook statiegeld op blikjes in Nederland. In twee jaar tijd steeg de inzamelratio aanzienlijk: zwerfafval blikjes daalde met circa 80 procent.
In juli 2023 probeerde hij het Verenigde Koninkrijk warm te maken voor zijn statiegeld-plannen. Hij startte een opvallende windsurftocht tegen de stroom in, van de monding van de Theems-rivier naar het hart van Londen om de aandacht te trekken van beleidsmakers en media. Onderweg zamelde hij flessen in en voerde hij gesprekken met burgers, vissers en ondernemers over plastic vervuiling. In Londen overhandigde hij een petitie en aanbevelingen aan leden van het Britse parlement. De actie kreeg veel media-aandacht in het VK. Kort daarna bevestigde de Britse overheid dat er een Deposit Return Scheme (DRS) komt: statiegeld dus. ‘Ik zie mijn rol als een druppel die de golf in beweging zet,’ zei Tinga daarover in een interview met de BBC.
Actie in Frankrijk
Na Nederland en Engeland richtte Merijn zijn pijlen op Frankrijk. ‘Ook daar moet statiegeld komen op plastic flesjes en blikjes.’ Op 10 mei begon hij – suppend – aan zijn reis van Parijs naar Nice, waar de grote VN Oceanenconferentie die week was gestart. Onderweg sprak hij met veel burgemeesters (Parijs, Dijon, Lyon, Marseille, Nice) en ook NGO’s, activisten en jongeren. De aankomst in Nice verliep anders dan gepland. De expeditie van Parijs naar Nice bleek zwaarder dan verwacht.Blaren van het lopen langs de sluizen. Steken van berenklauw en insecten. En slechts twee kilometer voor de finish werd hij tegengehouden door de maritieme politie. ‘Er waren extra strenge veiligheidsmaatregelen rondom de VN Oceanen-conferentie. Geen heldhaftige aankomst dus, maar wel vol media-aandacht — ook in Frankrijk. En dat is belangrijker voor onze missie meer dan welke triomfantelijke finish dan ook.’ Maar zijn grootste succes die week behaalde hij in Parijs. ‘Tijdens mijn ontmoeting met burgemeester Anne Hidalgo brainstormden we erover over hoe zij zich publiekelijk kunnen uitspreken vóór statiegeld — en dat heeft ze uiteindelijk ook gedaan. En dat is geen kleinigheid: Franse gemeenten zijn namelijk de felste tegenstanders van ons plan. Haar steun kan het verschil maken.’
Gebruik van kunstmatige intelligentie
Daarnaast zijn Merijn en zijn team uitgenodigd om in Parijs onderzoek te doen met het AI-model van Dirk Groot. Onder de naam ReTour de France riep Merijn via zijn Plastic Avengers community mensen op om foto’s te maken van zwerfafval onderweg. Deze beelden – met bijvoorbeeld blikjes, flesjes en verpakkingen – worden verwerkt met het AI-model van Dirk Groot om soort, materiaal en merk automatisch te herkennen. De AI zet de herkenningsdata om in heatmaps en grafieken, waarmee je zwerfafvalpatronen in kaart brengt: waar liggen de meeste drankverpakkingen, welke merken laten het vaakst afval achter, enzovoorts. De resultaten werden gedeeld op de VN Oceanen-conferentie. Ze dienen als stevig bewijs in campagnes richting Franse politici, om bewustwording voor statiegeld te versterken. ‘Dit was prachtige kans om de kracht van burgerwetenschap te laten zien. Het verbindt wetenschap, technologie en mensen in de strijd tegen zwerfafval en plastic vervuiling.’
Terugkijkend besluit Merijn: ‘De conferentie bleek een achtbaan van ontmoetingen op het hoogste niveau. Er ligt veel nieuw werk te wachten. Maar ons kleine, flexibele team wordt steeds effectiever en invloedrijker. En dit surfertje peddelt en surft ondertussen stug door om de wereld van plastic en ander zwerfaval te helpen bevrijden.’
Wil je op de hoogte blijven van de laatste nieuwtjes? Volg ons dan op Instagram en Facebook! Vergeet ook niet de nieuwste editie van Motion Windsurf Magazine 2025 te bestellen. Benieuwd naar boeiende en interessante blogberichten over kitesurfen? Klik hier! Wilt u ook graag abonnee worden van onze Motion Windsurf Magazine? Klik dan hier.
