Professioneel commentaar
Ze zitten samen in de commentatorencabine, koptelefoons op, terwijl wereldklasse downhillracers afdalen over de wereldberoemde DH-tracks. Jean-Pierre van den Akker (hoofdcommentator) en Maurice van den Tillaard (co-commentator) vormen het Nederlandse duo dat Eurosport-kijkers van commentaar voorziet bij de meest spectaculaire mountainbikewedstrijden ter wereld. Hun verhaal is er een van passie, toevallige ontmoetingen en jarenlange ervaring op de fiets.
Hoe raakten jullie eigenlijk betrokken bij het mountainbiken?
Jean-Pierre: “Een paar jaar lang hing ik rond op skateparken met mijn skateboard, terwijl ik met bewondering keek naar lokale bmx’ers. Dirt jumps, fietscrossbanen en grote bowls spraken me altijd aan. Toen ik twaalf was maakte ik de overstap naar bmx. Na een ziekenhuisopname en meerdere tandartsbezoeken toen mijn GT Ultrabox brak, werd mijn eerste echte mountainbike een Specialized P1.”
Maurice: “Ik ben nu vijftig en zag rond 1987 voor het eerst mtb’s in Amerikaanse bmx-magazines. Ik zat iedere vrije minuut op m’n bmx. Twee Amerikaanse buurtgenoten hadden mountainbikes en ik vond vooral de techniek van de fietsen fascinerend. In 1990 kocht ik mijn eerste: een CycleTech Alltech met aluminium frame – een mullet met voor een 26 inch wiel en achter een 24 inch wiel.”
Wanneer werd het serieus – de stap van hobby naar iets meer?
Jean-Pierre: “Al snel merkte ik dat ik opkeek naar bepaalde nationale en internationale rijders. Ik wilde profiteren van hun kennis door op dezelfde locaties te rijden. Dit leidde tot biketrips naar Duitsland, België, de Alpen en Canada. Uiteindelijk werd het zo serieus dat ik vijftien maanden in Whistler heb gewoond om aan mijn mountainbikecarrière te werken.”
Maurice: “Vanaf het moment dat ik die mountainbike had, begon ik mee te doen aan wedstrijden. Mijn eerste race was ‘De Hel van Groesbeek’ in 1991. Daarna kwam ik terecht in het vroege downhill- en dual slalom-wereldje, dat paste mooi bij mijn bmx-achtergrond. Fotografie lag ook in mijn interessegebied en later vloeide alles samen.”
Hoe kwamen jullie bij Eurosport terecht?
Jean-Pierre: “Begin 2023 werd ik benaderd door Tristan Botteram. Hij was gevraagd door een hoofdcommentator van Eurosport, maar gaf aan dat hij geen echte prater is en zijn focus volledig ligt op zijn endurocarrière. Mijn naam kwam ter sprake omdat ik in het verleden een podcast heb gehad waarin Tristan ook te gast was geweest. Na meerdere telefoongesprekken zijn we begonnen aan het downhill-seizoen van 2023.”
Maurice: “JP had al een seizoen als co-commentator gedaan en werd gevraagd om hoofdcommentator te worden. Hij moest echter wel zelf op zoek naar een nieuwe co, en zo is hij bij mij terecht gekomen.”
Wat komt er allemaal kijken bij de voorbereiding op een wedstrijd?
Jean-Pierre: “De voorbereiding van een hoofdcommentator is anders dan die van een co-commentator. Ik houd me bezig met de ‘TV rundown’, openers en alles wat er achter de schermen speelt. In de aanloop naar een wedstrijd bereid ik voor wat ik wil vertellen: baanstatistieken, relevante feiten over rijders. Het doel is om bij elke race met nieuwe informatie te komen.”
Maurice: “Ik volg een groot aantal rijders op Instagram – ik heb er zelfs een apart account voor aangemaakt. Vanaf woensdag voor de race check ik regelmatig Pinkbike voor technische features en de trackwalk met WynTV. Misspent Summers heeft altijd up-to-date berichten waar ik enorm veel aan heb. En de VitalRAW-videos geven een goede indruk van het parcours. Podcasts van The Inside Line en Downtime bevatten ook veel informatie.”
Hoe ziet jullie werkplek eruit?
Beiden: “Mensen denken vaak dat we in een grote studio zitten, met greenscreens en glimmende tafels… maar de realiteit is dat we in een klein houten hokje zitten, niet veel groter dan twee bij drie meter. De binnenzijde is compleet geluidsdicht gemaakt en om ons heen hangen monitoren en geluidsapparatuur.” Jean-Pierre zegt lachend: “We zitten echt zij aan zij, wat soms heel irritant is aangezien Maurice geen seconde stil kan zitten tijdens de wedstrijd.”
Wat zijn de grootste uitdagingen tijdens een live-uitzending?
Maurice: “Je hebt vier kanalen over je koptelefoon: het geluid van de wedstrijd, het Engelse commentaar, de regie vanuit Parijs, en JP naast me. De regie is de grootste uitdaging, zij komen met momenten wanneer er geknipt wordt voor reclames. Deze ‘cue points’ zijn vaak de grootste uitdaging.”
Jean-Pierre: “Scherp blijven! Je moet direct inspelen op cue points terwijl je live verslag doet. Dat betekent op tijd reclameblokken aankondigen, je verhaal logisch afronden en het daarna weer soepel oppakken. Je wilt niet door een reclameblok heen praten of een onsamenhangend verhaal vertellen.”
Hoe zorgen jullie ervoor dat zowel beginners als kenners het kunnen volgen?
Jean-Pierre: “Door het simpel te houden. Vanuit Eurosport hebben we meegekregen dat het kijkerspubliek heel breed is. We vermijden vakjargon niet, omdat die termen bij de sport horen en bijdragen aan de charme ervan. Maar we zorgen er wél voor dat iedereen kan blijven volgen wat er gezegd wordt.”
Maurice: “Als doorgewinterde fietsers komen er al gauw bepaalde vaktermen voorbij. JP vraagt wel eens aan mij om wat dieper op iets in te gaan, maar je tijd is erg beperkt. Voordat je iets hebt uitgelegd is een rijder al gefinisht en is de volgende al gestart.”
Jullie eigen rijervaring – hoe beïnvloedt dat jullie kijk op de wedstrijden?
Maurice: “We kijken zeker anders naar zo’n wedstrijd dan iemand die nog nooit een afdaling heeft gereden. Downhill wordt steeds professioneler en neemt soms Formule 1-achtige vormen aan. Tel mijn veertigplus jaar aan bmx- en mtb-ervaring erbij op, dan kijk je op een bepaalde manier naar rijtechniek, voorbereiding of het sleutelen aan de fiets. Het is niet ‘even op een fiets van een berg af rijden’ zoals sommige mensen denken.”
Jean-Pierre: “Je merkt aan je reacties en uitleg hoe serieus, snel of technisch een afdaling kan zijn. Denk aan lijnkeuze: waarom kiest de ene rijder voor de hoge lijn en de andere voor de lage? Van nature pas je je bewoording hierop aan. Daarnaast zijn er afdalingen die we zelf hebben gereden, zoals Les Gets, Leogang of Lenzerheide – dat helpt om de beleving nog beter over te brengen.”
Welke wedstrijd is jullie het meest bijgebleven?
Jean-Pierre: “Jackson Goldstone, 2023 in Mont-Sainte-Anne, Canada. Voor een Canadees is winnen op eigen bodem iets bijzonders. Het lijstje van Canadezen die dat voor elkaar kregen is kort – alleen Steve Smith en Finn Iles. Wetende dat Steve Smith in 2016 is overleden en toen al een legende was, krijgt winnen op Canadese bodem een extra lading.”
Maurice: “Danny Hart in 2011 tijdens het WK in Champery – die run is veertien jaar later nog steeds next level. Van afgelopen jaar herinner ik me vooral Polen. Iedereen was sceptisch over het parcours, maar het werd een waanzinnige track. Denk aan Lachie McNab die in de groene split times reed en de race misschien had kunnen winnen, maar door een klein foutje onderuit ging.”
Voor welke rijders hebben jullie bewondering?
Jean-Pierre: “Ongeacht hun eindklassering is het altijd een genot om naar Jackson Goldstone, Finn Iles en Aaron Gwin te kijken. Goldstone rijdt veel lichter en speelser – staat hoog op de fiets, hopt razendsnel van links naar rechts. Iles en Gwin tonen een solide, stabiele houding. En Dakotah Norton mag niet ontbreken – finesse bestaat niet echt bij hem, hij is vooral rauw en ongelofelijk snel.”
Maurice: “Loic Bruni vanwege zijn prestaties en positieve attitude. Laurie Greenland uit de hardcore Engelse undergroundscene. Bernard Kerr voor zijn ultradikke stijl. Nico Vink heeft de beste stijl aller tijden. John Tomac, een legende die vroeger in de absolute top reed van zowel downhill als crosscountry.”
Hoe zien jullie de toekomst van de sport?
Jean-Pierre: “Je merkt dat downhill steeds meer de kant van de Formule 1 opgaat. Ik kom nog uit de Freecaster-tijd, toen Rob Warner dronken verslag deed van wereldbekerwedstrijden, in een periode waarin downhill rauw was. Langzaam zijn er grote spelers ingestapt met veel geld, wat meer regels heeft gebracht die de sport voor sommigen minder leuk maken.”
Maurice: “De competitie wordt alleen maar groter. Kijk naar nieuwe rijders als Max Alran, Asa Vermette, Erice van Leuven – het niveau gaat door het dak. En wat media-aandacht betreft, die is er nooit genoeg. Meer media zorgt voor betere financiën, en dat is maar goed ook. Als je ziet wat rijders verdienen met een wereldbekeroverwinning, springen de tranen in je ogen.”
Wat is jullie meest onverwachte moment tijdens een uitzending geweest?
Jean-Pierre: “Je stinkende best zitten doen tijdens een uitzending en uiteindelijk blijkt dat je de gehele uitzending niet te horen bent door een technisch mankement.”
Maurice: “Vorig jaar zaten we volop in een uitzending en lagen de laatste drie kwartier helemaal op z’n kop wat betreft regie en rundown. Er klopte helemaal niets meer van. Maar uiteindelijk is alles toch goed gekomen!”
Als jullie één dag zouden mogen ruilen met een wereldbekerrijder?
Beiden: “Loic Bruni! Jean-Pierre wil weten hoe zijn prototype-onderdelen en elektronische features aanvoelen. Maurice wil weten wat er speelt in zijn hoofd: hoe krijgt hij het voor mekaar om in de modder (waar hij geen fan van is) te winnen, en een dagje ‘day in the life’ doen aan de Côte d’Azur of in Andorra.”
Welke invloed heeft de ontwikkeling van de techniek gemaakt volgens jullie?
Maurice: “Vering, geometrie en wielmaten hebben de meeste invloed gehad. De vering van tegenwoordig is zo enorm goed, en factory support maakt een enorm verschil. De ontwikkeling van de geometrie is misschien wel het meest dramatisch, als je nu op een downhillfiets van 2010 gaat zitten denk je dat ze er mee tegen een muur zijn gereden. De balhoofdhoek van een 2010-downhillfiets is hetzelfde als van een moderne trailbike en de wielbasis kan zomaar tien centimeter langer zijn.”
Jean-Pierre: “De overgang van 26 inch naar 27,5 inch en uiteindelijk 29 inch heeft niet direct seconden van een run afgehaald. Maar sinds de introductie van 29 inch-wielen is alles in een stroomversnelling geraakt: veersystemen, elektronische demping, zelfs riemaandrijving.”
Het enthousiasme in hun stemmen is voelbaar wanneer ze over de sport praten, na al die jaren zijn ze nog steeds die jongens die indertijd gefascineerd raakten door de techniek, de snelheid en het pure spektakel van mountainbiken. Hun expertise, gecombineerd met hun passie, maakt hen tot de perfecte gidsen voor iedereen die de wereld van downhillmountainbiken wil ontdekken.
Ondanks alle techniek en professionalisering blijft mountainbiken voor beide mannen vooral een menselijke sport. Jean-Pierre: “Na vijftien jaar vind ik het nog steeds een bijzondere sport. Waar ook ter wereld ik heb gereden, het delen van deze passie met gelijkgestemden laat bij mij altijd een euforisch gevoel achter. De snelheid, het gevaar en de risico’s creëren saamhorigheid en bewustwording.”
Maurice, na 35 jaar op de mountainbike, heeft die passie ook nog steeds: “Het gaat me nog steeds niet vervelen. Als ik erover ga vertellen ben ik dolenthousiast, iets wat voor de buitenwereld erg positief overkomt.”
Wil je meer van dit soort artikelen lezen en altijd up-to-date blijven? Abonneer je dan op UP/DOWN Mountainbike Magazine! Wil je op de hoogte blijven van het laatste nieuws rondom mountainbiken? Volg ons op Instagram en Facebook. Ontdek hier meer interessante blogs vol inspiratie en tips! Daarnaast hebben we een productguide met meer dan 200 mountainbikes, waarbij je mountainbikes kunt vergelijken op basis van jouw criteria. Klik hier om een kijkje te nemen! Klik hier voor de Up/Down #4 2025!
