Haar in mijn yoghurt
‘Jeetje zeg, Jurgen. Wat zie jij er beroerd uit vanochtend. Slechte nacht gehad?’ Ik knik. Wat hakt zo’n gebroken nacht er toch in zeg. Ik staar wezenloos in de bak yoghurt met muesli die voor me staat. Heb ik hier zin in? Nee! En al helemaal niet als ik zie dat een haar het gewaagd heeft om zich van mijn hoofd los te weken en -plop- precies in het midden van mijn yoghurt neer te komen. Gatver!
Het doet me denken aan de test die de Amerikaanse sportwetenschapper Carl Foster jaren geleden opperde toen hem gevraagd werd welke meting een coach het beste kon gebruiken om erachter te komen hoe zijn atleet ervoor stond. De rusthartslag? HRV? Ademhaling? Lichaamstemperatuur? Kleur van de ochtendurine? Foster haalde zijn schouders op en antwoordde droogjes: ‘Kijk gewoon hoe een sporter er tijdens het ontbijt bij zit, dan zie je het meteen.’ Sindsdien wordt Fosters ‘haar in de yoghurt test’ in de wetenschap nog altijd gezien als een uiterst betrouwbare meting van de mentale frisheid en motivatie van een sporter.
Een ploegleider kan er direct zijn voordeel mee doen. Lepelt een coureur (m/v) dus fris, fruitig en energiek zijn ontbijt op, dan kan hij die dag best wat meer hooi op zijn vork nemen. Stuur hem gerust met de vroege ontsnapping mee of laat hem wat extra kopwerk doen. Zit een wielrenner daarentegen als een zoutzak in de ontbijtzaal en moet hij net als ik nu godbetert een haar uit zijn yoghurtkommetje zien te vissen, dan is het verstandig om niet al te hoge eisen te stellen. Laat hem lekker in de buik van het peloton mee peddelen en leg hem geen ingewikkelde tactische plannen voor, want dat gaat geheid fout.
Terwijl ik mijn duim en wijsvinger in de yoghurt dompel om de haar eruit te grissen, hoor ik een appje op mijn telefoon binnenkomen. En nog een. En nog een. Een heel bombardement aan berichtjes volgt. Het is mijn Zwift fietsgroepje waar de koers van gisterenavond uitgebreid wordt na beschouwd. Ik scroll langs de berichten. Pijnlijk parcours was dat zeg…Jammer dat ik op het laatst de groep net niet meer kon bijhouden …Oh wat was ik blij met mijn nieuwe wielset…Balen, net op het verkeerde moment de Feather ingezet…et cetera, et cetera.
Ik laat het geratel even over me heenkomen. Eerst moet die haar weg. Als dat eindelijk gelukt is, ik mijn handen weer gedroogd heb en een paar kleine hapjes van de yoghurt heb genomen, pak ik mijn telefoon erbij. Driftig begin ik te tikken…JA LEUKE KOERS MAAR IK HEB ER WEL HONDSBEROERD VAN GESLAPEN!!!!
Al snel komen de reacties: Same here…Ik ook…#metoo. Gapende smileys, slapende smileys, zelfs de ‘Face Vomiting Emoji’ komt voorbij. Ik ben niet de enige die slecht geslapen heeft. Het doet me merkbaar goed. Ik neem weer een paar happen van mijn yoghurt. Het smaakt me zelfs weer!
In de wetenschappelijke literatuur was er lange tijd geen eenduidig bewijs dat laat op de dag sporten de nachtrust zou verstoren. Natuurlijk, ging je na je avondtraining nog uitgebreid voor de buis hangen, eten, douchen en de socials checken, dan was het logisch dat je later je bed opzocht en aan slaap moest inleveren. Maar dat in de avond sporten echt op een directe manier een negatieve invloed op je slaapgedrag had, daar leek het in de meeste studies niet op. Een kanttekening hierbij was wel dat het in de onderzoeken die gedaan waren, vaak om kleine groepen met proefpersonen ging die niet altijd even fit en getraind waren.
Een Australische studie die eind 2025 is gepubliceerd pakte het anders aan. De onderzoekers verzamelden een jaar lang de Whoop data van 14689 gebruikers en probeerden zo de relatie tussen het tijdstip van de dag waarop zij zich in het zweet werkten en hun slaapgedrag in beeld te brengen. Nadat ze verschillende analyses en statistieken op de data hadden losgelaten, zagen ze langzaam een patroon ontstaan: laat op de avond flink sporten en daarna ook nog goed slapen bleek voor de meeste mensen eenvoudigweg niet haalbaar.
Bij zes uur eerder dan de normale bedtijd sporten, dan was er nog niks aan de hand en verbeterde de slaap van de Whoop gebruikers zelfs een beetje. Maar vanaf vier uur gold dit alleen nog bij een lichte inspanning en zagen de onderzoekers het negatieve effect van laat op de dag sporten langzaam in de data opkomen. Een superpittige training -waarbij de hartslag veelvuldig en gedurende langere tijd in het rood kwam- zorgde er dan voor dat gemiddeld genomen de Whoop gebruiker twintig minuten later pas in slaap viel; vond deze training twee uur voor de normale bedtijd plaats, dan duurde het zelfs 35 minuten langer om de slaap te vatten. Samenvattend: hoe dichter in de buurt van de normale bedtijd er werd gesport en hoe langer en intensiever de inspanning daarbij was, hoe later de proefpersoon in dromenland belandde.
Het latere tijd van inslapen had zijn weerslag op de slaapduur en slaapkwaliteit: ook die gingen duidelijk naar beneden wanneer laat op de avond nog een zware inspanning was verricht. De oorzaak van de kortere en slechtere nacht zat hem naar alle waarschijnlijkheid in het te lang ‘aan’ blijven staan van de sympathische tak van het autonome zenuwstelsel. Het uitte zich in een hogere rusthartslag en lagere HRV gedurende de nacht.
De Whoop zal niet gevoelig genoeg zijn om ook op te pikken wie van de proefpersonen in de ochtend hun haren uit de yoghurt moesten graaien, maar ik weet zeker dat dit vooral degenen waren die nog laat volle bak op het sportieve vlak bezig waren…omdat ze bijvoorbeeld pas laat op de avond in het zwembad terecht konden, hun avondeten eerst wilde verteren voordat ze hun hardloopschoenen aantrokken óf met hun vrienden aan een late Zwift wedstrijd meededen. Ik pak mijn mobiel en scroll naar de berichten van mijn fietsgroepje. Ik begin te tikken…VOLGENDE WEEK EEN UURTJE EERDER BEGINNEN?
Wil je meer van dit soort artikelen lezen en altijd up-to-date blijven? Abonneer je dan op SOUL Cycling Magazine! Wil je op de hoogte blijven van het laatste nieuws rondom wielrenfietsen? Volg ons op Instagram en Facebook. Ontdek hier meer interessante blogs vol inspiratie en tips!
